FotoForum
Załóż konto »
Gazeta.pl next Forum next FotoForum next Hobby, czas wolnynext Świątynie i nekropolie

Świątynie i nekropolie Poleć znajomemu Powiadomienie zostało wysłane

Poleć tą wypowiedź znajomemu

Ruiny klasztoru Karmelitów - Zagórz

Autor: fotoart-1 Data: 11.12.16, 11:32
Klasztor Karmelitów bosych w Zagórzu został ufundowany 7 sierpnia 1700 roku
przez Jana Franciszka Stadnickiego, chorążego nadwornego koronnego, a od 1697
roku wojewodę wołyńskiego. Pierwszych zakonników wprowadzono do częściowo
wykończonego budynku klasztoru w 1714 r. W tym też roku poświęcono kamień
węgielny pod budowę kościoła Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny; wezwanie
kościoła zmieniono w 1722 roku na Zwiastowania NMP.
Mimo barokowych założeń architektonicznych zespół ten wygląda jak średniowieczna
warownia. Bliskie sąsiedztwo ówczesnej granicy Rzeczypospolitej spowodowało, że
klasztor miał wojskową załogę i pełnił funkcje obronne. Malowniczo położony w
zakolu Osławy na wzgórzu o wysokości 400m zwanym Marymontem (Górą Marii),
chroniony był dodatkowo od południa i zachodu niemal pionową skarpą.

Zespół klasztorny złożony z kilku budynków zajmował dość rozległy teren: łącznie
1.75 ha powierzchni. Najlepiej zachowanym obiektem jest barokowy kościół
zbudowany na planie krzyża greckiego z ośmioboczną nawą centralną, kruchtą oraz
dwiema płytkimi kaplicami bocznymi. Sam ołtarz znajdował się wyjątkowo od strony
zachodniej. Prezbiterium czteroprzęsłowe było pokryte sklepieniem kolebkowym z
lunetami, zaś nawa płaską kopułą. Kruchta posiadała sklepienie beczkowe, zaś
kaplice krzyżowe. Nawa była półmroczna, zaś prezbiterium jasne, oświetlone przez
6 dużych okien. Od strony południowej mieściła się zakrystia, naprzeciw pod
wieżą skład kościelny. Fasada kościoła była bezwieżowa, trójprzęsłowa. W
środkowym przęśle był główny portal, nad nim okno od chóru muzycznego, w
bocznych przęsłach dwie nisze w których stały rzeźby (obecnie obie w zbiorach
Muzeum Historycznego w Sanoku). Fasada zwieńczona trójkątnym szczytem z okrągłym
oknem. W prezbiterium były dwie wieże, w dolnej części kwadratowe, w górnej
ośmioboczne nakryte hełmami. Całość zbudowana była z żółtego piaskowca
transportowanego z pobliskiego kamieniołomu. Do budowy sklepień łukowych i
mniejszych elementów konstrukcyjnych użyto cegły. Na zachowanych do pełnej
wysokości ścianach znajdują się jeszcze dzisiaj czytelne, iluzjonistyczne
ołtarze wykonane techniką al fresco. Freski pokrywały również nie istniejące
dzisiaj sklepienie. Malowidła te powstały przed 1730 rokiem. Autorstwo ich nie
do końca jest wyjaśnione. Historycy przypisują je karmelicie o. Grzegorzowi
Czajkowskiemu, malarzowi Marcinowi Stoińskiemu czy też nieznanemu twórcy
włoskiemu. Na ścianie ołtarza głównego była namalowana scena Zwiastowania NMP z
aniołem na tle czerwonej kotary. Boczne ołtarze poświęcone św. Józefowi i MB
Szkaplerznej, św. Teresie i św. Janowi od Krzyża oraz św. Tekli. Na ścianie
wielkiego ołtarza fresk przedstawiający Boga Ojca z kulą świata i berłem w ręce,
otoczonego przez aniołów. Sklepienia były również pokryte freskami.
Od południowego zachodu przylega do kościoła, zabudowany wokół wirydarza,
piętrowy budynek klasztorny z krużgankami w parterze. Znajdowały się w nim 22
cele dla zakonników, refektarz, kuchnia i biblioteka. Ta część zabudowy już nie
istnieje.

Karmel otaczały wysokie na pięć metrów mury obronne. Reprezentacyjna brama
wjazdowa i podjazd znajdowały się od strony północnej. Do czasów obecnych
zachowały się ruiny kordegardy, budynków gospodarczych, studnia cembrowana
kamieniem, postument pomnika, na którym stoi rzeźba patronki kościoła.
W południowej części murów, w bezpośrednim sąsiedztwie klasztoru, znajdowały się
dwie baszty. W jednej z nich była furta pozwalająca na szybkie opuszczenie go po
stromym zboczu do Osławy. Poza murami od strony wschodniej stał szpital z
otworami strzelniczymi i obserwacyjną wieżyczką dla weteranów wojennych
pochodzenia szlacheckiego. Obowiązek opieki nad 12 żołnierzami-inwalidami był
wolą wojewody dodaną do aktu fundacyjnego w 1713 roku. Listę pensjonariuszy miał
przedstawiać dziedzic Leska. Stadnicki powiększał dwukrotnie fundację na ten cel
w 1710 i 1713.

29 listopada 1772 roku podczas oblężenia konfederatów barskich przez wojaka
rosyjskie doszło do pożaru, który zniszczył częściowo klasztor oraz kościół.
Karmelici próbowali przywrócić konwent do dawnej świetności, niestety nie
pozwoliła na to polityka austriackiego zaborcy. 26 listopada 1822 roku wybuchł
drugi pożar prawdopodobnie z powodu celowego podpalenia z inicjatywy władz
zaborczych. Klasztor funkcjonował dalej, ale nie było środków finansowych na
jego odbudowę. Po upadku powstania listopadowego w 1831 roku nastąpiła kasacja
klasztoru. Wyposażenie kościoła umieszczono w kościele parafialnym w Zagórzu.

W latach 1956–59, za zgodą wojewódzkiego konserwatora w Rzeszowie, podjęto próbę
odbudowy klasztoru. Pracom patronował ks. prałat Antoni Porębski, a konsultantem
był Stefan Stefański, ówczesny kierownik Muzeum Historycznego w Sanoku. Ofiarną
pomoc okazywali mieszkańcy Zagórza. Podczas prób odbudowy klasztoru na przełomie
lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku wydano pocztówki, będące zarazem
cegiełkami na wsparcie tych prac. Aby zgromadzić środki finansowe na tak poważne
przedsięwzięcie, o. Józef wyjechał do Stanów Zjednoczonych i Kanady, gdzie wśród
Polonii prowadził kwestę na ten cel. Po powrocie do kraju o. Józef zachorował i
zmarł 5 kwietnia 1962 roku. 10 października prace konserwatorskie zostały
przerwane decyzją WRN w Rzeszowie. W 1965 roku Tadeusz Żurowski przeprowadził
badania archeologiczne klasztornego wzgórza. Wyniki tych prac oraz akwarele
przedstawiające ówczesny stan fresków prezentowane były na wystawie w Muzeum
Historycznym w Sanoku w 1992 r.
W 2000 roku obiekt przejęła gmina Zagórz. Od tego czasu trwają prace
konserwatorskie. Uwieńczeniem pierwszego etapu odbudowy była rekonstrukcja
postumentu naprzeciw głównego wejścia do kościoła i ustawienie na nim figury
Matki Boskiej Królowej Karmelu. 18 lipca 2010 na terenie klasztoru odbyła się
uroczysta msza święta w trakcie której odsłonięto tablicę pamiątkową zawierającą
55 nazwisk zakonników, którzy w minionych wiekach mieszkali w zagórskim karmelu
i tu są pochowani.

Info:
www.tonzbieszczadzki.pl/zabytki_zagorz.klasztor.htm
www.parafia-zagorz.pl/dzieje_karmelu.html
www.twojebieszczady.net/warto/karmel.php
pl.wikipedia.org/wiki/Klasztor_Karmelit%C3%B3w_bosych_w_Zag%C3%B3rzu
Plan: old.skg.uw.edu.pl/skg/relacje/zagorz/pix/plan_klasz1.jpg

--
Anna R.
fotoart-1 = fotoart1
fotoblog Uroki Natury

Ex cathedra czyli ruiny świątyni - część III - inaa.1 10.11.15, 22:43    
Norymberga - St. Katharina - frant48 11.11.15, 02:26    
Kościół Norashen, Tbilisi - kot-peter 03.03.16, 23:38    
Kościół Swiętej Trójcy - Okopy (Ukraina) - cityhopper_eu 30.03.16, 00:18    
Re: Kościół Swiętej Trójcy - Okopy (Ukraina) - kot-peter 30.03.16, 16:46    
Klasztor Karmelitów w Lizbonie - teka59 14.04.16, 23:45    
Treskawec (Macedonia) - cityhopper 20.04.16, 12:26    
Re: Treskawec (Macedonia) - kot-peter 21.04.16, 22:06    
Ruiny świątyni.Greystones/Wicklow/Irlandia. - ewak-225 19.05.16, 15:30    
Re: Ruiny świątyni.Greystones/Wicklow/Irlandia. - kot-peter 19.05.16, 21:06    
Re: Ruiny świątyni.Greystones/Wicklow/Irlandia. - ewak-225 19.05.16, 23:26    
Ruiny świątyni.Dun Laoghaire-Grange - ewak-225 13.06.16, 14:56    
Kolonia, Alt St.Alban - wedrowiec2 20.07.16, 22:18    
Ruiny kościoła u podnóża wulkanu Paricutin - s.wawelski 28.07.16, 18:21    
Re: Ruiny kościoła u podnóża wulkanu Paricutin - b-a-g-a 28.07.16, 19:02    
Paricutin - kosciół zalany lawą (Meksyk) - s.wawelski 30.07.16, 14:58    
Santa Maria di Cartignano, Pescara, Włochy - kot-peter 02.09.16, 00:14    
Alet-les-Bains (F)... - bah77eu 18.09.16, 20:07    
Re: Alet-les-Bains (F)... - bah77eu 19.09.16, 19:45    
Tossa de Mar (E)... - bah77eu 12.10.16, 18:01    
Roses (E)... - bah77eu 13.11.16, 18:13    
Karabach - kościół św. Jana Chrzciciela - kot-peter 14.11.16, 23:27    
Re: Półwysep Chalcydycki - ruiny świątyni Zeusa - aseretka-foto5 04.12.16, 18:42    
Achalciche, Gruzja - kot-peter 09.12.16, 23:00    
Ruiny klasztoru Karmelitów - Zagórz - fotoart-1 11.12.16, 11:32    
Ruiny klasztoru Karmelitów - Zagórz - fotoart-1 13.12.16, 09:42    
Ruiny klasztoru Karmelitów - Zagórz - fotoart-1 15.12.16, 13:33    
Ruiny klasztoru Karmelitów - Zagórz - fotoart-1 17.12.16, 20:52    
Re: Ruiny klasztoru Karmelitów - Zagórz - kot-peter 18.12.16, 00:16    
Re: Ruiny klasztoru Karmelitów - Zagórz - fotoart-1 18.12.16, 22:10    
Re: Ruiny klasztoru Karmelitów - Zagórz - fotoart-1 21.12.16, 12:22    
Re: Ruiny klasztoru Karmelitów - Zagórz - jetlag1 22.12.16, 03:38    
Re: Ruiny klasztoru Karmelitów - Zagórz - fotoart-1 22.12.16, 20:45    
Wersal :) - kot-peter 22.12.16, 21:05    
Re: Ruiny klasztoru Karmelitów - Zagórz - fotoart-1 23.12.16, 16:17    
San Juan Capistrano, California - jetlag1 13.01.17, 23:11    
Re: San Juan Capistrano, California - kot.peter 13.01.17, 23:23    
Re: San Juan Capistrano, California - jetlag1 15.01.17, 21:38    
Re: San Juan Capistrano, California - jetlag1 15.01.17, 21:40    
Re: San Juan Capistrano, California - kot.peter 15.01.17, 22:25    
Re: Ruiny klasztoru Karmelitów - Zagórz - fotoart-1 20.01.17, 17:08    
Bierutów - b-a-g-a 02.02.17, 18:10    
Leicester - lena2505 06.04.17, 17:58    
Re: Leicester - lena2505 12.05.17, 15:17    
Kenilworth, ruiny opactwa św. Marii - lena2505 07.04.17, 20:05    
Ex cathedra czyli ruiny świątyni. Bray/Irlandia - ewak-225 21.04.17, 14:31    
Ex cathedra czyli ruiny świątyni.Lucan./Irlandia - ewak-225 20.05.17, 10:05    
Re: Ex cathedra czyli ruiny świątyni.Lucan./Irlan - kot_pettter 21.05.17, 01:04    
Re: Ex cathedra czyli ruiny świątyni.Lucan./Irlan - ewak-225 21.05.17, 11:47    
Ex cathedra czyli ruiny świątyni.Dublin-Artane - ewak-225 10.06.17, 13:39    
Ex cathedra czyli ruiny świątyni.Irlandia - ewak-225 12.06.17, 21:10    
Schwarzwald - klasztor Allerheiligen - w.i.t.e.k.o.s.s.k.i 25.06.17, 15:25    
Re: Schwarzwald - klasztor Allerheiligen - w.i.t.e.k.o.s.s.k.i 09.07.17, 16:40    
Re: Ex cathedra czyli ruiny świątyni - Trzęsacz - aseretka-foto3 25.07.17, 18:47    
Janowiec - baga 07.08.17, 12:58    
Edynburg - Opactwo Holyrood - plum-plum 05.09.17, 18:00    
Ex cathedra czyli ruiny świątyni.Dublin-Templeogue - ewak-225 30.09.17, 23:07    
Ex cathedra czyli ruiny świątyni.Skerries/Dublin - ewak-225 21.10.17, 10:10    
Ex cathedra czyli ruinyświątyni.Porttrane/Irlandii - ewak-225 03.12.17, 20:42    
Ex cathedra czyli ruinyświątyni.Porttrane/Irl - ewak-225 23.02.18, 08:42    
Klon, Kurpie, kościół ewangelicki - kot_pettter 15.12.17, 02:45    
Klon, Kurpie, kościół ewangelicki - zdjęcie - kot_pettter 15.12.17, 02:47    
Ex cathedra czyli ruiny świątyni.Dublin-Finglas - ewak-225 28.01.18, 17:46    
Beckov (SK)... - bah77.eu 12.02.18, 18:38    
Re: Ex cathedra czyli ruiny świątyni - Perge - proffet 06.04.18, 17:53    
Re: Ex cathedra czyli ruiny świątyni - Perge - kot-peter 06.04.18, 19:28    
Kościół św.Katarzyny w Bytowie - mata.nzani 17.05.18, 15:26    
Re: Kościół św.Katarzyny w Bytowie - mata.nzani 17.05.18, 15:27    
Re: Ex cathedra czyli ruiny świątyni - Soissons - aseretka 19.05.18, 10:01    
Butrint, Albania - kot_pettter 23.06.18, 23:27    
Butrint, Albania cd. - kot_pettter 26.06.18, 23:34    
Berat, Albania - kot_pettter 02.07.18, 00:11    
Saranda, Albania - kot_pettter 14.07.18, 23:48    
Kruja, Albania - kot_pettter 18.07.18, 00:36    
Szkodra, Albania - kot_pettter 26.07.18, 23:43    
Ex cathedra czyli ruiny świątyni - San Galgano - 1rodos13 20.08.18, 20:02    
Re: Ex cathedra czyli ruiny świątyni - część III - 4elza 23.06.19, 03:45    
Ex cathedra czyli ruiny świątyni - Korfu (Grecja) - b_a_g_a 11.07.19, 18:57    
Ex cathedra czyli ruiny świątyni - Korfu (Grecja) - b_a_g_a 19.07.19, 11:56    
Jasienica (Police), szczecińskie - kot_pettter 19.11.19, 18:37    


Copyright © Agora SAO nasReklamaOchrona prywatności  Zgłoś problem lub błąd