FotoForum
Załóż konto »
Gazeta.pl next Forum next FotoForum next Miasta i regionynext Bydgoszcz - Zdjęcia

Bydgoszcz - Zdjęcia Poleć znajomemu Powiadomienie zostało wysłane

Poleć tą wypowiedź znajomemu

  Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 21:13 zarchiwizowany
Poniższy wątek przeznaczony jest dla prezentacji Fordonu i okolic, ze
szczególnym uwzględnieniem jego niedocenianych walorów związanych ze
środowiskiem naturalnym i historią osadnictwa.

Fordon to dzielnica niemal wielkości Inowrocławia, leżąca nad Wisłą.
Czym jest Fordon dla Bydgoszczy ?
Czy satelitą, dzielnicą, czy też miasteczkiem włączonym do Bydgoszczy, lecz
traktowanym z pewną odrębnością - jest na pewno ORGINALNĄ częścią Bydgoszczy
jako aglomeracji.

Jego środowisko naturalne nie jest jeszcze dostatecznie znane i doceniane
wśród ogółu bydgoszczan.
Otoczenie Wisły, park krajobrazowy, zbocze Fordońskie z „myślęcińskimi”
krajobrazami, dębowe i mieszane lasy – to kilka walorów, nie do powtórzenia w
obszarze macierzystym Bydgoszczy.
Czeka go jeszcze wiele przekształceń i upiększeń, w tym generalne dokończenie
budowy dróg i osiedli mieszkaniowych.

W wątku zamierzam szerzej przedstawić zagadnienia dotyczące Fordonu ze
szczególnym uwzględnieniem następujacych tematów:

1.Położenie Bydgoszczy
2.Położenie Fordonu
3.Panorama nadwiślańska
4.Miasto lokacyjne z XIV w.
5.Grodzisko w Wyszogrodzie
6.Stary Fordon
7.Trzy kościoły różnych wyznań – symbol miasteczka
8.Most przez Wisłę
9.Port żeglugi w Fordonie
10.Ostromecko z parkiem historyczno-kulturowym
11.Wisła
12.Tor regatowy
13.Wał fordoński jako promenada spacerowa
14.Rezerwaty przyrody w najbliższej okolicy
15.Krajobrazy przełomu Wisły
16.Zbocze Fordońskie, Dolinki Fordońskie
17.Las Jarużyński
18.Dolina Śmierci
19.Zbiorniki wodne
20.Góra Szybowników
21.Panoramy poszczególnych osiedli Nowego Fordonu z górnego tarasu
22.Nowe budownictwo
23.Wybrane zdjęcia lotnicze Fordonu


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 22:03 zarchiwizowany
1. Położenie Bydgoszczy

Na początek zwróćmy uwagę na położenie Bydgoszczy na mapie kraju.

Jest coś, co wyróżnia Bydgoszcz w pasie nizin środkowopolskich. Nie Brda, nawet
nie kanał bydgoski, ale położenie w WĘZŁOWYM punkcie WISŁY, przy zwrocie tej
rzeki ku Bałtykowi.

PRZEŁOM - wydarzenie sprzed 12 tys lat, kiedy Prawisła wdarła się w dolinę
jednego z dopływów z okolic Chełmna, zdeterminowała krajobraz dzisiejszej
Bydgoszczy i okolic.
Głęboka DOLINA Dolnej Wisły,
pełna tarasów widokowych PRADOLINA bydgoska, w której płynie Brda oraz
zabagniona DOLINA NOTECI, położona 20 m wyżej,
to konsekwencje przełomu Wisły ze schyłku ostatniego zlodowacenia.

Dzisiejsze bydgoskie śluzy na drodze wodnej Odra-Wisła są konieczne właśnie do
pokonania różnicy wysokości, jaką dokonała erozja wód Brdy i Wisły po wielkim
przełomie.

Położenie Bydgoszczy od wieków przyczynia się do atrakcyjności komunikacyjnej
miasta, tędy biegł przecież jeden z wariantów szlaku bursztynowego.
Starożytni wędrowcy podróżując na północ wzdłuż zachodniej krawędzi Doliny
Wisły przekraczali Brdę przy grodzie bydgoskim.
Dzisiaj dawny szlak bursztynowy ma odzwierciedlenie w przejściu przez Bydgoszcz
odgałęzienia „autostrady bursztynowej” w kierunku Wielkopolski, Śląska i Czech -
drogi ekspresowej S5.
Zarazem w chwilach wojen i rozruchów „węzeł Wisły” przyciągał obce armie, które
tędy często były zmuszone maszerować w kierunku Gdańska. Konsekwencje tego
faktu najboleśniej Bydgoszcz przeżyła w XVII i XVIII wieku, w czasie wojen
szwedzkich.





  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 22:07 zarchiwizowany
2. Położenie Fordonu

W ciągu wieków swego rozwoju zabudowa Bydgoszczy DOTARŁA w końcu do Wisły.
Ściśle rzecz biorąc stało się to w 1920 r., a do 1954 r. Bydgoszcz posiadała
nawet enklawę terenu po prawej stronie rzeki - Zawiśle.
W 1973 r. satelitarne miasteczko Fordon zostało wchłonięte, a konsekwencją tego
stała się budowa wielkiej dzielnicy – niemal samodzielnego miasta.
Dzisiaj Nowy Fordon stanowi odrębną, odmienną nieco od pozostałych część
Bydgoszczy.

Oprócz blokowisk, posiada własną starówkę, miasto lokacyjne z XIV wieku oraz
średniowieczne grodzisko. W odróżnieniu od Bydgoszczy, gdzie gród został
zniszczony podczas budowy zamku Kazimierza Wielkiego, w podfordońskim
Wyszogrodzie ziemne pozostałości średniowiecznego grodu pozostały w stanie
nienaruszonym.

Fordon osadzony jest w krajobrazie nadwiślańskim, w przeciwieństwie do
Bydgoszczy, rozłożonej w pradolinie nad Brdą i kanałem bydgoskim.
Fordon wprowadza więc do Bydgoszczy nowy akcent – NADWIŚLAŃSKOŚĆ.

I. Fordon w aglomeracji Bydgoszczy
II. Plan Fordonu







  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 23:09 zarchiwizowany
3. Panorama nadwiślańska

Fordon podobnie, jak wiele miast położonych nad Wisłą, posiada uroczą
nadrzeczną PANORAMĘ.

Rynek w Fordonie jest położony wyjątkowo BLISKO brzegu rzeki. 200 m – to
naprawdę wyjątek w skali kraju. Dlatego z mostu można podziwiać z bliska całe
stare miasto, wśród których wyróżniają się kościoły oraz więzienie urządzone na
bazie dawnej Pruskiej Dyrekcji Ceł i Akcyzy (1783).
Nie wszystkie stare nadwiślańskie miasta posiadają tak udaną panoramę z uwagi
na ich oddalenie od nadbrzeży rzeki (np Świecie).
Naturalnie Fordon nie może się równać pod względem liczby zabytków, czy rangi
historycznej z Toruniem, czy Grudziądzem.

I, II, III - kolejne zbliżenia Fordonu znad Wisły








  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 23:11 zarchiwizowany
4. Miasto lokacyjne z XIV w.

Zbyt mało zdajemy sobie sprawę, że Fordon jest starym miastem, lokowanym w XIV
wieku, a licząc jego historię przedlokacyjną – stanowił ośrodek porównywalny, a
może nawet ważniejszy od Bydgoszczy.

Początek Fordonu jako miasta łączy się ściśle z faktem zniszczenia Wyszogrodu
przez Krzyżaków 12 maja 1330 r. Odtąd kolejni władcy czynili starania w celu
odbudowy grodu.
21 października 1382 r. WŁADYSŁAW OPOLCZYK powołał na prawie chełmińskim miasto
Hoghemburg (pol. Wyszogród) ok. 2 km na północny-wschód od spalonego grodu, w
centrum dzisiejszego Fordonu.
Książę nadał miastu na własność 4 wsie (Pałcz, Łoskoń, Miedzyń, Wyszogród) i 5
wysp na Wiśle.

W nowym miejscu pierwotną nazwę stopniowo zarzucano. Pojawiła się nowa nazwa
FORDON – wymieniona po raz pierwszy w 1409 r.
Nazwa określała funkcję miasta. Fordan - oznaczało bowiem pobieranie opłat
celnych na rzece, rodzaj podatku wodnego, zwanego także czwartym groszem.

W 1393 r. starostwo bydgoskie, w tym Fordon wróciło pod panowanie króla
polskiego Władysława Jagiełły, który zamierzał odwrócić porządki, jakie przez
13 lat zaprowadzał na tej ziemi książę śląski.
Zatem, 4 lipca 1424 r. król WŁADYSŁAW JAGIEŁŁO wystawił nowy miejski dokument
lokacyjny. Tym razem widniało tam określenie Fordan. Król dokonał reorganizacji
prawnej miasta, w miejsce prawa chełmińskiego wprowadził prawo magdeburskie.
Nadane przywileje były nieco mniejsze, niż te same nadane przez Opolczyka.
Patrymionium pozostało zbliżone do tego, które ustanowił Władysław Opolczyk.
Zmiana dotyczyła wprowadzenia wsi Czersko (obok brodu na Brdzie) zamiast
Miedzynia (obszar dzisiejszego górnego tarasu Nowego Fordonu).




  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 23:15 zarchiwizowany
5. Grodzisko w Wyszogrodzie

Fordon posiada cenne grodzisko, położone na wysokiej skarpie rzecznej, w
uroczym punkcie widokowym nad zachodnią kulminacją Wisły.
To WYSZOGRÓD - protoplasta Fordonu i najważniejszy gród średniowieczny w
rejonie dzisiejszej Bydgoszczy.

Trzeba docenić przodków, że dobrze wybrali miejsce na założenie grodu. Stąd
mogli kontrolować komunikację na Wiśle, zarazem będąc chronionym przed
powodziami.

Drewniana warownia opasana podwójnym wałem z izbicami, sprawowała kontrolę nad
drogą wodną Wisły i drogami prowadzącymi z Kujaw na Pomorze i do Ziemi
Chełmińskiej.

Istnienie grodu ocenia się na 300 lat (1030-1330). Z uwagi na liczne zatargi
zbrojne został dość dobrze opisany w źródłach pisanych – lepiej niż Bydgoszcz.

Uznawany za twierdzę-klucz do Pomorza oraz Kujaw, Wyszogród był wielokrotnie
ATAKOWANY.
Ostatecznie kres jego istnieniu przyniosła wojna polsko-krzyżacka w 1330 r.
W maju tego roku, gród otoczyła armia krzyżacka pod wodzą jednego z głównych
strategów zakonu - Ottona von Luterberga. Dramat garnizonu trwał kilkanaście
dni. Krzyżacy traktując warownię, jako gniazdo rozbójnicze, ostatecznie starli
go z powierzchni ziemi, doszczętnie mordując obrońców i przesiedlając okoliczną
ludność.

Zniszczenie warowni nastąpiło niemal w przededniu przekształcenia się w ośrodek
miejski.
Był to bowiem gród o sporym ZNACZENIU administracyjnym, w pewnych okresach
nawet siedziba książęca.
W połowie XII funkcjonowały tu: warownia wojskowa, przeprawa przez Wisłę, targ,
karczmy i komora celna, istniał kościół, parafia, cmentarz i osada podgrodowa.
W XI wieku gród otrzymał kościół parafialny pw. św. Magdaleny, (jego kościół
filialny (?) pw. św. Idziego był w Bydgoszczy), w XII wieku został siedzibą
KASZTELANII (na wzór dzisiejszego powiatu), z której później wyodrębniła się
kasztelania bydgoska.

I. Na wierzchołku grodziska
II. Widok z północy. Wał zewnętrzny i wewnętrzny, fosa
III. Fragment wjazdu do grodu








  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 23:20 zarchiwizowany
Jakie są WYDARZENIA związane z Wyszogrodem ?

- Wyszogród był prawdopodobnie jednym z etapów na szlaku wyprawy misyjnej ŚW.
WOJCIECHA do Prus (997 r.). Na pamiątkę tego wydarzenia w 1997 r. ustawiono na
grodzisku krzyż.

- w 1113 r. zdobywał go na Pomorzanach BOLESŁAW KRZYWOUSTY. Gród doznał
zaszczytu opisu w najstarszej w Polsce kronice Galla Anonima. Wg Galla Bolesław
Krzywousty zatrzymał sie w grodzie 8 dni i ustanowił tu garnizon wojskowy. Po
wojnie zaś nadał gród jednemu z możnych

- XII wiek – siedziba możnego rodu POWAŁÓW, aż do pocz. XIII w., kiedy drogą
spadku przeszła w ręce książąt pomorskich

- 1242 r. zdobycie Wyszogrodu przez księcia Kazimierza Kujawskiego i
sprzymierzonych Krzyżaków

- w latach 1266-71 warownia była miejscem wygnania księcia pomorskiego
WARCISŁAWA II, syna Świętopełka Gdańskiego, który prowadził walki z bratem
Mściwojem (zakończone porażką i oderwaniem ziemi wyszogrodzkiej od Kujaw na
rzecz Pomorza)

- w latach 80-tych XIII wieku, Wyszogród był miejscem wizyt znanych POSTACI w
historii Polski, m.in.
<> 16 października 1280 r. - zjazd kujawsko-pomorski książąt Siemomysła i
Mściwoja
<> 13 maja 1288 r. - zjazd poświęcony sprawie rozwodowej Mściwoja Pomorskiego.
Na czele dostojników stali: biskup gnieźnieński JAKUB ŚWINKA (znany orędownik
zjednoczenia Polski, do czego przyczynił się w dużym stopniu) i biskup
włocławski Wisław
<> 1289 r. - zjazd orszaków książęcych: Przemysła II Wielkopolskiego (wkrótce
koronowanego na króla Polski) i Mściwoja Pomorskiego

- w latach 1314-1327, gród był jedną z siedzib księcia PRZEMYSŁA KUJAWSKIEGO -
władcy księstwa bydgosko-wyszogrodzkiego.

Obecnie pozostałości średniowiecznego grodu leżą na skraju stromej skarpy
wiślanej. Szczyt grodziska osiąga wysokość 50 mnpm, 21,4 m ponad średnim
poziomem Wisły.
Obecne grodzisko jest wyraźnie zaznaczone w terenie w postaci fragmentów wałów
i fosy, z wjazdem od strony północnej.
Z uwagi na postępującą erozję rzeczną obecne pozostałości to niewielka część –
około 20% dawnego grodu o powierzchni 1,05 ha.
Widoczny jest niepełny wycinek okręgu stworzony przez wały i fosę, urywający
się na skarpie wiślanej.

Miejsce to wciąż czeka na zagspodarowanie kulturowo-turystyczne.

I. Zimowa panorama z grodziska na zachodnią kulminację Wisły (tutaj Wisła
najbardziej sięga na zachód, wypływając z wielkiego zakola i zarazem z kotliny
toruńskiej)
II. Panorama wiosenna
III. Panorama letnia








  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 23:22 zarchiwizowany
I. Wyszogród widziany z wielkiej łachy na Wiśle, która tam regularnie się
tworzy.



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 23:25 zarchiwizowany
6. Stary Fordon

Przedstawiając Fordon trzeba co nieco napisać o jego HISTORII.

Jak wspomniano wcześniej lokacja miasta przypadła na 1382 rok, a zmieniona
została przez Władysława Jagiełłę w 1424 r.
Późniejsze dzieje nie obfitują w spektakularne wydarzenia historyczne. Fordon
był niewielkim, spokojnym i raczej ubogim miasteczkiem na terenie starostwa
bydgoskiego.
Nie posiadał murów miejskich, a wśród drewniano-glinianej zabudowy wyróżniały
się nieliczne murowane budynki.
Były jednak dziedziny, z którymi Fordon kojarzył się w sposób wyjątkowy.
To przede wszystkim KONTROLA CELNA ruchu komunikacyjnego na Wiśle.
Już nazwa miasta wskazywała, że pobieranie podatków od szkut wiślanych miało
być rolą miasta.
Pierwszorzędne znaczenie miała komora celna, początkowo lokalna, a od 1594 r.
królewska ZYGMUNTA III WAZY. U wrót rynku istniała przystań wiślana, do której
obowiązkowo cumowały wszystkie szkuty przepływające rzeką. W krajobrazie
dominował więc widok żaglowych statków na tle miasta.

Inną z cech charakteryzujących Fordon był duży udział ludności ŻYDOWSKIEJ,
która stanowiła większość mieszkańców zwłaszcza w okresie od końca XVII do
połowy XIX wieku.
Nasilenie migracji Żydów było spowodowane wyrugowaniem ich w 1555 r. z
sąsiedniej Bydgoszczy oraz z wielu innych miast Kujaw.
Jednak nie dochodziło do tarć między ludnością żydowską, a chrześcijańską, a
nawet można mówić o współpracy tych społeczności.
Okolice miasta, jego patrymonium zasiedlali ponadto koloniści holenderscy zwani
olędrami.

XIX wiek przyniósł rozwój przemysłu oraz liczne inwestycje. Najcenniejszy był
MOST, najdłuższy w Niemczech (1,3 km), zbudowany w 1893 r. i traktowany jako
strategiczna przeprawa do Prus Wschodnich.
Dzięki temu przez około 52 lata Fordon był miasteczkiem znanym z jednego z
najdłuższych mostów Środkowej Europy.

Od okresu międzywojennego, aż po dzień dzisiejszy słynie z kobiecego WIĘZIENIA,
zbudowanego w centrum miasta.

I. Panorama Fordonu z 1745 r. Wtedy 2/3 mieszkańców stanowili Żydzi.
Synagoga jest największym budynkiem w mieście. Wyrózniają się ponadto kościół
katolicki i komora celna.

II. Fordońskie opłotki obecnie







  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 23:26 zarchiwizowany
7. Trzy kościoły różnych wyznań – symbol miasteczka

Symbolem trzech nacji tworzących Fordon: Polaków, Żydów i Niemców są dzisiaj
zabytkowe obiekty kultu religijnego wyróżniające się wśród architektury miasta:
kościół katolicki, ewangelicki i synagoga.
Świątynie wyraźnie ODZNACZAJĄ SIĘ w panoramie nadwiślańskiej Fordonu.





  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 23:28 zarchiwizowany
Kościół KATOLICKI pw. św. Mikołaja jest najstarszą budowlą sakralną Fordonu
Dawniej gotycki niewielki budynek, obecnie jest neobarokowy.
Parafia jest spuścizną po Wyszogrodzie, jest więc najstarszą w obecnej
Bydgoszczy.
Plebana Jana wzmiankowano w źródłach pisanych już w 1198 r.
Murowany kościół wzniesiono w 1600 r. po poprzednim drewnianym. Zrujnowany w
okresie rozbiorów, został w l. 1923-33 zstąpiony nowym gmachem budowanym na
fundamentach poprzedniego. Efektowna jest neobarokowa wieża z lat 30-stych XX w.


Kościół EWANGELICKI pw. św. Jana Ewangelisty zbudowano dla gminy ewangelickiej
Fordonu i okolic w latach 1872-92.
Neogotycka forma kościoła nawiązuje do popularnych w II poł. XIX wieku trendów
w architekturze. Celom sakralnym służył do II wojny światowej. W 1945 r.
został przejęty przez władze miejskie i przeznaczony na magazyn. Dopiero w 1983
r. kościół przekazano parafii katolickiej. Wyremontowany w latach 1983-1985,
pełnił funkcję akademickiego ośrodka duszpasterskiego. Od 1990 r. jest
kościołem parafialnym.


SYNAGOGA ŻYDOWSKA
Żydzi w Fordonie pojawili się na pocz. XVI w.
Od XVII wieku do połowy XIX w. byli znaczącym odsetkiem mieszkańców, w pewnych
okresach stanowili więcej niż połowę ludności.
Zbudowali synagogę, odbudowaną po pożarach w 1699 r. i 1781 r. Gmach zbudowany
pod koniec XVIII wieku przetrwał do dnia dzisiejszego, obecnie remontowany na
centrum kultury.
Synagoga w Fordonie na szczęście przetrwała lata okupacji hitlerowskiej
dlatego, że Niemcy urządzili w niej kino.

I. Kościół pw. św. Mikołaja
II. Kościół pw. św. Jana (d. ewangelicki)
III. Synagoga








  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 23:29 zarchiwizowany
Po 1980 r. w Nowym Fordonie powstało szereg nowych kościołów. Obecnie jest ich
sześć, z tego 4 pod wezwaniem czterech ewangelistów, najstarszy p.w. św.
Mikołaja, oraz największy pw. MB Królowej Męczenników, który właśnie staje się
czwartym w mieście sanktuarium.

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 23:30 zarchiwizowany
8. Most przez Wisłę

Jedną z charakterystycznych dla Fordonu budowli jest KRATOWNICOWY MOST przez
Wisłę.
Od czasów średniowiecza istniała w tym miejscu przeprawa przez rzekę
kontrolowana z sąsiedniego Wyszogrodu, a później Fordonu.

W latach 1891-93 powstał kratownicowy most stały wg projektu radcy Georga
Christopha Mehrtensa. Most był w tym czasie NAJDŁUŻSZYM obiektem w Niemczech
(1325 m). Składał się z 6 przęseł łukowych ze stali martenowskiej i 13 przęseł
kratowych ze stali konwektorowej nad terenami zalewowymi. Wraz z oddaniem do
użytku mostu, uruchomiono też (1 XI 1893 r.) linię kolejową przez Ostromecko,
Unisław do Chełmży. Ze względu na znaczenie strategiczne został silnie
ufortyfikowany warowniami i basztami strzelniczymi.
W 1920 r. został najdłuższym mostem w Rzeczpospolitej.
2 września 1939 r. w czasie bombardowania przystani wiślanej nastąpiło
odpalenie przygotowanego ładunku wybuchowego na moście i zawalenie się jednego
przęsła.
Pod koniec 1941 r. most naprawiono, ale 26 stycznia 1945 r. cofające się
oddziały niemieckie most ostatecznie wysadziły. W 1946 r. przystąpiono do jego
rozbiórki, a w 1951-56 r. zbudowano od podstaw nowy, SKRÓCONY o 300 m względem
poprzedniego w wyniku zastąpienia jego fragmentów od strony Ostromecka nasypem
ziemnym. Obecnie most ma długość 1,005 km i ustępuje długoscią m.in. mostom w
Świeciu i Grudziądzu.
Starą, przedwojenną konstrukcję wykorzystano przy budowie 4 innych mostów:
Brzegu nad Odrą, Terespolu i Zosina nad Bugiem, Rybołt nad Narwią i Czarnkowa
nad Notecią.








  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 23:33 zarchiwizowany
9. Port żeglugi w Fordonie

Między rynkiem, a Wisłą znajduje się fordońska PRZYSTAŃ RZECZNA. Istnieje tu od
XIV wieku.
Przez setki lat pobierano tu opłaty celne od szkut płynących z towarami do
Gdańska.
Staropolskie sztychy przedstawiają na tle panoramy Fordonu dziesiątki
cumujących statków.

Po rozbiorach Prusacy ustanowili w Fordonie Dyrekcję Ceł i Akcyzy, dla której
zbudowano gmach przy Rynku. Dalej kontynuowano tu pobieranie opłat celnych.
W 1932 r. oddano do użytku przystań żeglugi rzecznej „Vistula”, skąd regularnie
kursowały statki pasażerskie do pobliskich miast nadwiślańskich.
Znaczenie komunikacji wodnej było bardzo duże, ponieważ jej koszt był niższy od
transportu kolejowego i drogowego.

Niestety, po wojnie stopniowo zaniedbywano wykorzystanie przystani dla ruchu
pasażerskiego. Obecnie swoją bazę ma tutaj przedsiębiorstwo prywatne,
wydobywające kruszywo z dna rzeki. Ogranicza to w znacznym stopniu
wykorzystanie przedpola Fordonu dla rekreacji.

I. Baza żeglugi
II. Wybieranie kruszywa z Wisły
III. Zatoka portowa








  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 23:34 zarchiwizowany
Wysoce wskazana jest ZMIANA FUNKCJI tego terenu. To miejsce zbyt cenne i zbyt
eksponowane dla prowadzenia wyłącznie działalności gospodarczej. Konieczna jest
w przyszłości budowa promenady spacerowej, nadrzecznego bulwaru, przebudowy
przystani oraz uruchomienia rzecznych kursów turystycznych.

I. Fordon zza hałd żwiru..



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 23:37 zarchiwizowany
10. Ostromecko z parkiem historyczno-kulturowym

Naprzeciw Fordonu leży stara wieś letniskowa OSTROMECKO. To miejscowość znana z
zespołu parkowo-pałacowego, bogatego otoczenia przyrodniczo-krajobrazowego oraz
źródeł wody mineralnej „Ostromecko”.
Ostromecko to również miejsce bogate w wydarzenia historyczne - przebywali tu:
polski król oraz cesarz pruski, powstańcy polscy, armia napoleońska oraz wojska
pruskie.

Po wykupieniu zespołu parkowo-pałacowego przez gminę Bydgoszcz w latach 90-
tych, obiekty zabytkowe oraz park są wykorzystywane dla celów kulturalnych, a
jeden z pałaców przekształcany właśnie na hotel.

Kompleks parkowo-pałacowy to DWA PAŁACE oraz okalające je PARKI w stylu
angielskim i francuskim z doskonale utrzymaną roślinnością. W parku można
znaleźć stuletnie drzewa, z czego aż 30 (!) jest pomnikami przyrody oraz stawy,
uroczyska i architekturę ogrodową.
Urody dodaje zróżnicowane ukształtowanie terenu na zboczu doliny Wisły.

Starszy z pałaców to rokokowy dwukondygnacyjny gmach z XVIII wieku, powstały za
sprawą Bogdana Teodora MOSTOWSKIEGO herbu Dołęga, kasztelana płockiego.
Rozbudowę kontynuował syn Mostowskiego Paweł Michał, późniejszy wojewoda
pomorski.
Z okien pałacu rozpościera się wspaniały widok na Wisłę.

Pałac młodszy to większa budowla, wybudowana w l. 1832-1848 przez ówczesnego
właściciela majątku Jakuba Martina SCHOENBORNA. Piękną rezydencję w stylu
klasycystycznym zaprojektował znany berliński architekt Karol Fryderyk Schinkl.

Ostromecko to nie tylko pałace i park. Miejscowość osadzona jest wśród lasów,
na Zboczu Mariańskim Doliny Wisły i graniczy z dwoma rezerwatami przyrody:
Lasem Mariańskim i Wielką Kępą Ostromecką. Pobliskie źródliska wody mineralnej
użytkowane sa na skalę przemysłową.

I. Pałac Schoenbornów z poł. XIX w.
II. Pałac Mostowskich z XVIII w.
III. Pałac Mostowskich z dołu, podnóża zbocza doliny Wisły








  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   18.10.06, 23:38 zarchiwizowany
I. Fragment parku
II. Pergola na zboczu doliny

c.d.n





  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   boriena   04.03.07, 14:36 zarchiwizowany
Jestem zauroczona wnikliwością autora... Chodziłam po lesie jarużyńskim z psem i
zachwycona jego urodą postanowiłam dowiedzieć się czegoś o nim więcej. I tym
sposobem trafiłam na te strony. I wiem więcej!!!!!

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:21 zarchiwizowany
Zamieszczane fotki są wielkości do 64 KB, zgodnie z dawnymi wymaganiami.
Zdjecia lotnicze będą wieksze i wyraźniejsze.

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:24 zarchiwizowany
11. Wisła

Najważniejszym atrybutem Fordonu, kształtującym jego kształt, krajobraz, klimat (w
prawdzie i w przenośni) jest rzeka WISŁA.
Królowa polskich rzek potraktowała Fordon w sposób szczególny, umieszczając tu
niezwyczajne atrakcje krajobrazowe.
Podstawą atrakcyjności tutejszego krajobrazu nadwiślańskiego jest wielkie ZAKOLE
Wisły z zachodnią KULMINACJĄ rzeki oraz strategiczny ZWROT ku Bałtykowi w formie
przełomu przez wysoczyzny pomorskich pojezierzy.

Atrybuty BYDGOSKEGO ZAKOLA WISŁY to:
-największy na obszarze dolnej Wisły kompleks lasów łęgowych
-siedliska dzikich ptaków na Wiśle, torze regatowym, a zwłaszcza na wschodnim brzegu
zakola, gdzie powstaje rezerwat ornitologiczny
-nagromadzenie leśnych rezerwatów przyrody na wschodnim brzegu rzeki
-sezonowa wielka łacha piaszczysta w zakolu
-wyspy i przylądki w Brdyujściu
-tor regatowy, utworzony w 1879 r. przez zalanie doliny ujścia Brdy
-poniżej Fordonu przełom, czyli najwęższy odcinek doliny Wisły na odcinku od
Warszawy do Gdańska
-trzy kluczowe wzgórza zakola Wisły, od zachodu (Góra Szybowników), wschodu (Wzg.
Dębowe) i południa (Wzg. Krzywoustego)
-„klifowe” brzegi Wisły w Wyszogrodzie

Z powyższych zagadnień rozwinę w skrócie niektóre:

Duży kompleks LASÓW ŁĘGOWYCH mieści wschodni brzeg rzeki - Wielka i Mała Kępa
Ostromecka chroniony w rezerwatach przyrody.
Charakteryzuje się on niezwykłym bogactwem gatunkowym ptaków. Obecna tam bujna
roślinność przypomina deszczowe lasy tropikalne w europejskim wydaniu.
Jest to teren trudno dostępny, pełen stawów i starorzeczy, atrakcyjny dla entuzjastów
natury.

WIELKA MIELIZNA tworzy się naprzeciw grodziska w Wyszogrodzie podczas niskiego
stanu wody. To skutek erozji rzecznej, zwiazanej z geometrią zakola Wisły i
usytuowaniem ujścia Brdy. Łacha wiślana jest miejscem znacznej koncentracji dzikiego
ptactwa np kormoranów, bociana czarnego, łabędzi, gęgawy, kaczek, żurawi, mewy,
rybitwy i innych gatunków.
Latem stanowi wielką plażę.

Brzegi rzeki obok słodowni stanowią jedno z większych w Bydgoszczy terenów pobytu i
ZIMOWANIA ptaków m.in. łabędzi. Trudno przechadzając tamtędy, nie spotkać stad
ptaków.

PRZYLĄDEK w Brdyujściu to stanowisko, skąd można w całej okazałości podziwiać
największą polską rzekę zakręcającą prawie o 180 stopni. Tego nigdzie w kraju się nie
zobaczy poza tym miejscem.

„KLIF” WIŚLANY występuje na odcinku kilometrowym od Brdyujścia do Parku Milenijnego.
Wysokość skarpy nad nurtem rzeki wynosi 15-22 m. Tutaj rzeka przez stulecia wcinała
się w brzeg, powodując obrywanie się skarpy. Dopiero uregulowanie Wisły i budowa
zbiorników retencyjnych, np włocławskiego, zahamowała proces erozji.

1. Wisła wypływająca z zakola
2. Wschodni brzeg rzeki
3. Niebo odbija się w wodzie.



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:30 zarchiwizowany
1. Brdyujście
2. Łódź nad Wisłą
3. Wysoki, 20-metrowy brzeg Wisły w Wyszogrodzie



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:31 zarchiwizowany
1. Fragment sezonowej wielkiej łachy piaszczystej
2. Most fordoński widziany z wielkiej łachy
3. Zakłady Globalmalt Polska widziane z wielkiej łachy



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:32 zarchiwizowany
1. Wisła poniżej Fordonu
2. Rzeka w dolnym Fordonie
3. Widok zza rzeki na Zbocze Mariańskie

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:34 zarchiwizowany
1. Ścieżka nad rzeką poniżej Starego Fordonu
2. Początek wiosny nad Wisłą
3. Wiosna. W tle Las Mariański


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:35 zarchiwizowany
1. Widok z platformy zakładów Globalmalt Polska
2. Widok z platformy Globalmalt Polska w górę rzeki
3. Kończy się jesienny dzień nad rzeką


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:36 zarchiwizowany
1. Zimowisko łabędzi w Wyszogrodzie
2,3. Zima nad rzeką



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:38 zarchiwizowany
1. Zakole Wisły z przylądka w Brdyujściu. Naprzeciw rezerwat ornitologiczny Mała Kępa
Ostromecka.
2. Na cyplu W Brdyujściu. Po lewej Brda, po prawej Wisła
3. Wysoka woda nanosi różne przeszkody i czasem zalewa półwysep.


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:39 zarchiwizowany
1. Lato z łabędziami
2. Poniżej Brdyujścia
3. Letni widok z platformy Globalmalt Polska


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:39 zarchiwizowany
1. Wisła wpływająca w zakręt poniżej Fordonu (tzw małe zakole)

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:40 zarchiwizowany
12. Tor regatowy

Z Fordonem graniczy BRDYUJŚCIE, w średniowieczu stanowiące część patrymonium
miejskiego.

W latach siedemdziesiątych XIX wieku, podczas regulacji Wisły, ujście Brdy uległo
znacznemu przekształceniu. Część pieniędzy z francuskich reparacji wojennych Prusacy
przeznaczyli na regulację dolnej Wisły, od granic Rzeszy (Torunia) do Gdańska.
Zbudowano tak powszechne dzisiaj ostrogi, opaski, kamieniste nadbrzeża.
Jednocześnie osuszono część terenów i zmniejszono liczbę zadrzewień. Prace te były
skoordynowane z budową skanalizowanej drogi wodnej Wisła-Odra, w związku z czym
znaczne przekształcenia dotknęły Brdyujścia.



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:41 zarchiwizowany
Mapa Schrotera z 1796-1802, pierwsza mapa topograficzna okolic Bydgoszczy/Fordonu
z obrazem Wisły przed regulacją.
Nie ma toru regatowego, ani wyspy przy Spornej, widoczna rafa poniżej Fordonu

Zaznaczono krawędzie wysoczyzn: Zbocze Fordońskie (60m) , Mariańskie (55m),
Łęgnowskie (40m) oraz terasy drugorzędne (15-25m).



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:43 zarchiwizowany
Wlot Brdy do Wisły przesunięto na północ. Zbudowano ŚLUZĘ w Brdyujściu, dwa jazy
iglicowe w Czersku Polskim oraz dziś nieistniejący stopień piętrzący „Kapuściska” na
Brdzie, uregulowano brzegi, a odcinek ujściowy skierowano w nowe koryto.
Brda uległa podpiętrzeniu o około 5 m, wobec czego przyległe tereny zostały zalane.
Obecna Brda od ujścia do zakładów Telefonika Kable stanowi rodzaj ZALEWU, którego
elementem składowym jest tor regatowy, a także sztucznie utworzona wyspa w okolicy
ul. Spornej.

27 września 1879 r. otwarto tzw PORT DRZEWNY (dzisiejszy Tor Regatowy)
W wyniku spiętrzenia, w rozległej dolinie, w której dawniej znajdowało się ujście Brdy
(widoczny na mapie Schrotera z 1800 r.), powstał zbiornik wodny o długości 1,7 km i
szerokości ok. 300 m.
W zbiorniku tym składowano drewno przeznaczone do przecierania w tartakach.

W okresie międzywojennym port drzewny w Brdyujściu przekształcono w największy w
Polsce Tor Regatowy. Nastąpiła więc zmiana funkcji akwenu – z gospodarczej na
rekreacyjną. Tor był wówczas areną corocznych imprez krajowych i międzynarodowych
(np Mistrzostwa Europy w wioślarstwie 1929).

W latach powojennych kontynuowano modernizację Toru dla celów sportowych, m.in. w
1956 r. tor poszerzono i przedłużono do 2,07 km, a w 1980 r. zbudowano wieżę
sędziowską, widownię na 300 miejsc i zaplecze dla zawodników. Ostatnie modernizacje
przeprowadzono w 1997 i 2004 r.

W obliczu oczyszczenia Brdy w wyniku inwestycji wodno-kanalizacyjnych w Bydgoszczy
rysuje się możliwość ODTWORZENIA funkcji rekreacyjnej tego akwenu. Potrzebne są
wypożyczalnie łodzi i żaglówek, a także udostępnienie brzegów zalewu, wyspy i starej
śluzy.
Wzorem do naśladowania może być otoczenie jeziora Malta w Poznaniu.

1. Na lewo tor regatowy, na prawo jaz walcowy, przez który woda uchodzi do Wisły
2. Widok akwenu z południa
3. Widok z północy

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:44 zarchiwizowany
1. Nowa śluza zbudowana w 1999 r., zastąpiła satrą zabytkową z 1879 r.
2. Widok z brzegu zachodniego
3. Pomost jednego z klubów żeglarskich


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:45 zarchiwizowany
1. Tor Regatowy
2. Most kolejowy nad wlotem Brdy do Toru
3. Jaz walcowy z 1906 r. - reguluje podpiętrzenie Brdy



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:47 zarchiwizowany
13. Wał fordoński jako promenada spacerowa

W 1981 r. rozpoczęto budowę Wschodniej Dzielnicy Mieszkaniowej na obszarze pól i
lasów między Bydgoszczą, a Fordonem. Osiedle zwane „Nowym Fordonem” powstawało
w kilku etapach.
Jako ostatnie osiedle dolnego tarasu rozpoczęto w 1988 r. zabudowę obszarów
przylegających bezpośrednio do Wisły – os. Niepodległości i Nadwiślańskie.
Aby zabezpieczyć tereny zalewowe, w pobliżu których miały powstać osiedla
mieszkaniowe, w 1982 r. rozpoczęto budowę WAŁÓW PRZECIWPOWODZIOWYCH.

Do 1996 r., usypano wały o długości ok. 5,6 km, na odcinku od starego Fordonu, po
Mariampol. Na długości 4,4 km wał jest usytuowany równolegle do rzeki, a następnie
skręca do ul. Wyzwolenia. Zbudowany jest z wiślanego żwiru i piasku.

Na wale znajduje się ścieżka dla spacerowiczów i rowerzystów oraz przejazdy, schody,
podjazdy dla rowerów i wózków inwalidzkich.

Bliskość fordońskich osiedli sprzyja użytkowaniu wału jako budowli służącej do rekreacji.
Wał stanowi ciekawy TRAKT KRAJOBRAZOWY, z którego z jednej strony widać Wisłę, a z
drugiej dolinę obramowaną Zboczem Fordońskim.

Co ciekawe, odcięte wałem przeciwpowodziowym jest dawne starorzecze Wisły.
Na mapach Schrotera z lat 1796-1802 przez te, suche dzisiaj tereny przypływały odnogi
rzeki.

1. Na wale wiosną
2. Widok z podnóża wału



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:48 zarchiwizowany
1. Rubieże Fordonu widziane z wału
2,3. Wisła widziana z wału



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:49 zarchiwizowany
14. Rezerwaty przyrody w najbliższej okolicy

Z Fordonem graniczą 3 rezerwaty przyrody. Pierwszy z nich utworzono w 1953 r. i jest
to najstarszy rezerwat w okolicy Bydgoszczy. Starania w celu jego ochrony
podejmowano już przed wojną.



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:50 zarchiwizowany
Rezerwat "WIELKA KĘPA OSTROMECKA" - 28 ha, utworzony w 1953 r.

Obejmuje fragment nadwiślańskiego lasu łęgowego z udziałem topoli, dębu, wiązu,
jesionu i olszy oraz licznych drzew pomnikowych. Rezerwat położony jest na I terasie
zalewowej doliny Wisły w odległości 120 - 380 m. od jej brzegu. Wzdłuż granic
rezerwatu biegną wypełnione wodą starorzecza Wisły.
Obecnie rezerwat jest na stałe związany z lądem, aczkolwiek w czasie wysokich stanów
wód jest zalewany. Niestety, pierwotny, właściwy dla łęgów nadwiślańskich drzewostan
topoli czarnej, topoli białej, wiązu i dębu ulega stopniowemu wymieraniu, a na jego
miejsce wkraczają młode pokolenia jesionów i wiązów, które w północnej części
rezerwatu tworzy zwarty drzewostan. Największą wartość przyrodniczą stanowią
pozostałości dawnego 200-letniego drzewostanu topolowego.

Dzięki doskonałym warunkom glebowym las na Wielkiej Kępie odznacza się wyjątkowo
bujną roślinnością. W wielu miejscach jest trudny do przebycia, podobny do lasów
tropikalnych. Podczas zwiedzania rzucają się w oczy przede wszystkim stare, ponad
250-letnie, topole białe i czarne, 150-letnie dęby i wiązy, jesiony i wierzby. Tworzą one
kilkuwarstwowy drzewostan.

1. Wielka Kępa z brzegu zachodniego
2. Las łęgowy
3. Starorzecza w rezerwacie

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:01 zarchiwizowany
1. Brdyujście
2. Łódź nad Wisłą
3. Wysoki, 20-metrowy brzeg Wisły w Wyszogrodzie

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 13:57 zarchiwizowany


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:02 zarchiwizowany
1. Fragment sezonowej wielkiej łachy piaszczystej
2. Most fordoński widziany z wielkiej łachy
3. Zakłady Globalmalt Polska widziane z wielkiej łachy



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:05 zarchiwizowany
1. Wisła poniżej Fordonu
2. Rzeka w dolnym Fordonie
3. Widok zza rzeki na Zbocze Mariańskie



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:06 zarchiwizowany
1. Ścieżka nad rzeką poniżej Starego Fordonu
2. Początek wiosny nad Wisłą
3. Wiosna. W tle Las Mariański



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:08 zarchiwizowany
1. Widok z platformy zakładów Globalmalt Polska
2. Widok z platformy Globalmalt Polska w górę rzeki
3. Kończy się jesienny dzień nad rzeką


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:09 zarchiwizowany
1. Zimowisko łabędzi w Wyszogrodzie
2,3. Zima nad rzeką



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:10 zarchiwizowany
1. Zakole Wisły z przylądka w Brdyujściu. Naprzeciw rezerwat ornitologiczny Mała Kępa
Ostromecka.
2. Na cyplu W Brdyujściu. Po lewej Brda, po prawej Wisła
3. Wysoka woda nanosi różne przeszkody i czasem zalewa półwysep.



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:11 zarchiwizowany
1. Lato z łabędziami
2. Poniżej Brdyujścia
3. Letni widok z platformy Globalmalt Polska



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:12 zarchiwizowany
Wisła wpływająca w zakręt poniżej Fordonu (tzw małe zakole)



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:13 zarchiwizowany
Mapa Schrotera z 1796-1802, pierwsza mapa topograficzna okolic Bydgoszczy/Fordonu
z obrazem Wisły przed regulacją.
Nie ma toru regatowego, ani wyspy przy Spornej, widoczna rafa poniżej Fordonu

Zaznaczono krawędzie wysoczyzn: Zbocze Fordońskie (60m) , Mariańskie (55m),
Łęgnowskie (40m) oraz terasy drugorzędne (15-25m).



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:14 zarchiwizowany
1. Na lewo tor regatowy, na prawo jaz walcowy, przez który woda uchodzi do Wisły
2. Widok akwenu z południa
3. Widok z północy



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:16 zarchiwizowany
1. Nowa śluza zbudowana w 1999 r., zastąpiła starą zabytkową z 1879 r.
2. Widok z brzegu zachodniego
3. Pomost jednego z klubów żeglarskich

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:17 zarchiwizowany
1. Tor Regatowy
2. Most kolejowy nad wlotem Brdy do Toru
3. Jaz walcowy z 1906 r. - reguluje podpiętrzenie Brdy



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:18 zarchiwizowany
1. Na wale wiosną
2. Widok z podnóża wału




  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:19 zarchiwizowany
1. Rubieże Fordonu widziane z wału
2,3. Wisła widziana z wału



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:21 zarchiwizowany
Mapka rezerwatów przyrody graniczących z Fordonem

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:22 zarchiwizowany
1. Wielka Kępa z brzegu zachodniego
2. Las łęgowy
3. Starorzecza w rezerwacie




  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:24 zarchiwizowany
Rezerwat ?MAŁA KĘPA OSTROMECKA? ? 116 ha, projektowany

Obszar rezerwatu zajmuje taras zalewowy Wisły po wschodniej stronie, naprzeciw
Brdyujścia. Porasta je nadrzeczna wiklina z gęstwiną wierzby krzewiastej i
kilkusetletnimi topolami.
Łęgi występujące na Małej Kępie są środowiskiem bogatym w ptaki. Gnieździ się tam
około 70 gatunków ptactwa. Na uwagę zasługują: nurogęś, strumieniówka, derkacz,
bocian czarny, kania ruda i czarna, rybołów i zimorodek. W drzewostanie dominują:
topole: biała i czarna, a także wierzby, jesiony i wiązy. W rezerwacie znajdują się także
dwa skupiska starych topól o imponujących rozmiarach (średnica nawet do 710 cm).

1. Stawy w rezerwacie ?Mała Kępa?


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:26 zarchiwizowany
Rezerwat LAS MARIAŃSKI - 32 ha, utworzony w 1958 r.

Zawiera fragment lasu mieszanego, zbliżonego do nadwiślańskiego lasu łęgowego.
Główny gatunek - wiąz polny, który dawniej licznie występował, obecnie spotykany jest
jedynie w domieszce. Gatunkami panującymi w drzewostanie są grab, sosna, buk i
jesion. Porastają one strome zbocza i jary.
Wiek spotykanych tu drzew dochodzi do 200 lat dla najstarszych egzemplarzy sosen,
dębów i lip. Wśród nich jest wiele drzew pomnikowych.
Jest tutaj również bardzo interesujące krajobrazowe zbocze pocięte poprzecznymi
jarami ze źródliskami i ciekami wodnymi.
Na południowym skraju Lasu Mariańskiego mają swój początek źródła wody
ostromeckiej.

W promieniu 20 km od granic miasta znajdują się ponadto 6 nadwiślańskich
rezerwatów przyrody:

-REPTOWO - 4 ha, utworzony w 1962 r. ? kolonia czapli siwej

-LINJE - 12 ha, utworzony w 1956 r., śródleśne torfowisko, którego część (6 ha) to
rezerwat ścisły, z jedynym na Niżu Polskim stanowiskiem brzozy karłowatej

-PARÓW CIELESZYŃSKI ? 36 ha, projektowany, ? głęboki rozgałęziony parów, z
unikatowym stanowiskiem zlepieńców i piaskowców plejstoceńskich

-KOZIELEC - 15 ha, projektowany, ? unikalne rośliny kserotermofilne i ich zespoły
porastające skarpy Doliny Fordońskiej

-PŁUTOWO ? 19 ha, rzadko spotykany typ lasu mieszanego występującego na zboczach
parowu

-ZBOCZA PŁUTOWSKIE- 19 ha, fragmenty zboczy nad Wisłą porośnięte bogatą
roślinnością stepową

1,2. Las Mariański
3. Widok z drogi Ostromecko-Mozgowina


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:30 zarchiwizowany
15. Krajobrazy przełomu Wisły

Okolicę Fordonu upiększa PRZEŁOM Wisły.
To właśnie w tym miejscu Wisła rozpoczyna ok. 7-kilometrowy odcinek wąskiego wcięcia
w wysoczyzny pojezierza Pomorskiego i Chełmińskiego. Dalej dolina poszerza się w
basen chełmiński.

W rzeczywistości jest to przekształcony odcinek dolinki dawnego dopływu Prawisły z
czasów ostatniego zlodowacenia ? jakby bliźniaczej rzeki podobnej do Drwęcy czy Brdy.

Przełom Fordoński jest unikalnym w kraju miejscem:
-zachodniej kulminacji Wisły,
-zwrotu Wisły ku Bałtykowi
-początku Doliny Dolnej Wisły.

Deniwelacje zboczy przekraczają 60 m, a sama dolina jest stosunkowo wąska -
najwęższa na całym odcinku Doliny Dolnej Wisły od Warszawy do Gdańska.
Szerokość doliny zwęża się tu odpowiednio od 4 km w Fordonie do 2,5 km na wysokości
Jarużyna, a następnie rozszerza się w basen o szer. 8 km na odcinku Unisław-Chełmno.

Pod Fordonem dolina obramowana jest przez strome zbocza znajdujące się pod
ochroną Parku Krajobrazowego:
-Zbocze MARIAŃSKIE, wschodnie, wznoszące się 55-58 m nad poziom rzeki.
-Zbocze FORDOŃSKIE, zachodnie, wznoszące się 67-68 m nad poziom Wisły.

Maksymalne zwężenie Doliny Dolnej Wisły występuje na wysokości Jarużyna-Strzelec
Dolnych, czyli tuż za północno-wschodnią granicą Bydgoszczy.
Dolina szerokości ok. 2,5 km obramowana jest wysokimi zalesionymi zboczami.
Panoramę można obserwować ze wzgórz Jarużyna, zwłaszcza z użytku ekologicznego -
uroczyska ?PRODNIA?, lub zjeżdzając samochodem drogą ze Strzelec Górnych do
Dolnych.

Po wschodniej stronie Wisły wybitne walory krajobrazowe posiada droga z Ostromecka
do Mozgowiny. Przebiega u podnóża Zbocza Mariańskiego porośniętego stuletnim
grądem, chronionym w rezerwacie ?Las Mariański?, a dalej lasem mieszanym.

1. Wiosna na zboczach
2. Widok z uroczyska Prodnia
3. Wewnątrz parowu ?Prodnia?



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:31 zarchiwizowany
1. Widok ze wzgórz Jarużyna - najwęższy odcinek doliny
2. Widok w kier. Starego Fordonu
3. Widok 3,5 kilometrowej szerokości doliny w Fordonie. Widoczny wał
przeciwpowodziowy oraz oczyszczalnia ścieków.

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:33 zarchiwizowany
1. Panorama doliny ze zbocza Mariańskiego w pobliżu budowanego osiedla
domów "Konty"
2. Młode drzewo na tle doliny



  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 14:37 zarchiwizowany
c.d.n.

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 15:48 zarchiwizowany
16. Zbocze Fordońskie, Dolinki Fordońskie

Spośród dwóch zboczy Doliny Wisły pod Fordonem, wschodniego i zachodniego,
szczególnie dostępne i bliskie dla mieszkańców Bydgoszczy/Fordonu jest zachodnie
ZBOCZE FORDOŃSKIE.

Prawą krawędź - bocze Mariańskie porasta większości piękny las liściasty z wieloma
stuletnimi drzewami. Jednocześnie jest to teren trudniejszy do eksploracji, a zalesienie
ogranicza rozległe widoki.

Natomiast lewa krawędź - Zbocze Fordońskie jest tylko w części zalesione, zaś w
większej części odkryte, stanowi doskonały punkt obserwacyjny.

Nachylenia zboczy dochodzą do 40-50 stopni, a w przypadku obrywów występują
zbocza pionowe. Bardzo liczne są tu źródła, wycieki i strumienie o niewielkiej wydajności
Zbocza przecinają liczne jary, wąwozy i parowy, nierzadko odwadniane przez niewielkie
cieki wodne. Dwa grodziska średniowieczne spotkamy w Zamczysku (VI-IX wiek) oraz w
Strzelcach (VII-XII wiek). Z obu można obserwować z góry panoramy całej okolicy.

Całość zbocza Fordońskiego - od Rynkowa do Mariampola, znajduje się w granicach
Bydgoszczy, jak również pod ochroną ZESPOŁU NADWIŚLAŃSKICH PARKÓW
KRAJOBRAZOWYCH.

Natomiast tak piszą o Zboczu Fordońskim w książce "Środowisko naturalne Bydgoszczy"

"System silnie przekształconych dolinek jest charakterystycznym elementem
mikroregionu. Cechują się one dużym spadkiem (4-5%) i silnymi procesami
denudacyjnymi (obrywy, osuwiska). Zbocze należy do NAJSILNIEJ ZRÓŻNICOWANYCH
EKOLOGICZNIE nie tylko w Bydgoszczy, ale także w całej strefie niżowej. Jest to przede
wszystkim bardzo duża różnorodność biotopów (od suchych do podmokłych) i biocenoz.
Zachowane lasy to często GRĄDY typowe, lub zboczowe, czasami światłolubne
DĄBROWY. Na zboczach często występują zbiorowiska zaroślowe, głogów, róż, śliwy
tarniny, berberysu, jak również murawy kserotermiczne. W dolinkach ze strumieniami
występują ŁĘGI jesionowo-olszowe. Strefy wycieków opanowane są przez zbiorowiska
szuwarowe i skrzypu olbrzymiego, często rosnące na torfowiskach źródłowych.
Wśród nasadzeń dokonanych przez człowieka spotyka się również BORY sosnowe i
BUCZYNY (Myślęcinek, Gądecz).

W celu ochrony najbardziej wartościowych obszarów postuluje się powołanie szeregu
rezerwatów przyrody (Dolinki Myślęcińskie, Dolinki Fordońskie) oraz użytków
ekologicznych (Czarnówko, Zamczysko, Ogród Botaniczny).
Ze względu na cechy środowiska przyrodniczego oraz jego różnorodność mikroregion
jest wartościowym obszarem rekreacyjnym. Podstawowe wartości to: duża ilość jonów
ujemnych, wysoka produkcja fitoareozoli o działaniu detoksykacyjnym, stymulującym
układ odpornościowy, oddechowy i krążenia."

Zdjęcia:
I. Widok na osiedla Tatrzańskie w Fordonie
II, III. Widok w kierunku północnym ze wzgórz w rejonie Zofina


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 15:50 zarchiwizowany
I. Droga na wzgórze
II. Droga w dolinkę
III. ..Ze wzgórza w dolinkę

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 15:52 zarchiwizowany
I. Wzgórze stołowe
II. Jeden z licznych wąwozów
III. Dąb - charakterystyczne drzewo dla tego rejonu

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 15:55 zarchiwizowany
17. Las Jarużyński

W północno-wschodniej części Fordonu, na granicy miasta z gminą Osielsko, znajduje
się rozległy, rozczłonkowany parów, porośnięty lasem mieszanym, miejscami dębowym.

Jest to jedna z ciekawszych i największych połaci dąbrów w okolicy Fordonu.
W obrębie lasu znajduje się ponadto trudno dostępny parów Jarużyński.

Podobny parów, położony 20 km na północy (Cieleszyński) , objęty jest w całości
ochroną jako rezerwat przyrody.

W ogóle na odcinku Zbocza Fordońskiego w pobliżu Bydgoszczy - od Myślęcinka do
Trzęsacza - znajduje się ok. 20 dolinek, z tego większość odwadniana ciekami wodnymi,
niektóre ze źródliskami, a w Gądeczu znajdziemy nawet jaskinię (jedyną w naszym
województwie) wypłukaną przez wody w piaskowcu.

Przed wojną Las Jarużyński był miejscem wykorzystywanym do rekreacji świątecznej.
Obecnie to las ochronny.
Oprócz bogactwa roślinności i ukształtowania terenu, na krawędzi doliny można
podziwiać panoramy widokowe.


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 15:56 zarchiwizowany
18. Dolina Śmierci

W pobliżu kościoła pw. MB Królowej Męczenników znajduje się miejsce martyrologii
mieszkańców Bydgoszczy z 1939 r.
W jednej z dolinek hitlerowcy w październiku i listopadzie rozstrzelali ok. 1200 osób, w
większości inteligencji oraz działaczy polskich organizacji niepodległościowych.

W latach powojennych urządzono tam cmentarz martyrologiczny oraz pomnik na
wzgórzu.
Urocze otoczenie, sprzyjające zadumie, oraz słowa papieża Jana Pawła II podczas
pielgrzymki do Bydgoszczy w 1999 r. przyczyniły się do zapoczątkowania budowy w tym
miejscu Golgoty XX w. Powstaje trasa pielgrzymkowa z szeregiem krzyży, które w
większość już ukończono. Zakończeniem będzie największa stacja przy pomniku.

I. Wejście do Doliny
II. Jedna z rzeźb


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 15:58 zarchiwizowany
Pomnik martyrologii z daleka i z bliska.





  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 16:00 zarchiwizowany
19. Zbiorniki wodne

W wiślanym otoczeniu Bydgoszczy, jak również w Fordonie wyróżniają się liczne
stawy ? starorzecza. Jest ich mnóstwo zwłaszcza po wschodniej stronie Wisły.

Na terenie Nowego Fordonu w ostatnich kilkudziesięciu latach powstały natomiast
jeziorka w wyrobiskach gliny, tzw glinianki. Największa z nich, położona niedaleko od
mostu przez Wisłę jest jednocześnie najstarsza. Młodsze powstały nieopodal Auchan.
Jeziorka te w sezonie są wykorzystywane do rekreacji, aczkolwiek wiele do życzenia
pozostawia jeszcze ich zagospodarowanie i uporządkowanie otoczenia. Wokół glinianki
w Fordonie powstaje stopniowo Park Milenijny. Natomiast na brzegu jednego z jeziorek
w pobliżu Auchan leży ogromny głaz narzutowy ?Wojciech? ? pomnik przyrody.

I. Plaża nad glinianką w Fordonie
II, III. Glinianka w pobliżu Auchan


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 16:02 zarchiwizowany
20. Góra Szybowników

Góra Szybowników zwana również Czarną, Łysą lub Czarcią Górą (95 mnpm.), wznosi
się 54 m ponad poziom Fordonu i 66 m ponad lustro Wisły. Obrazowo jest to wysokość
18-stej kondygnacji wysokościowca ponad podnóżem góry.

Zalicza się do trzech wzgórz węzłowych bydgoskiego zakola Wisły.

Poniżej mapka trzech zboczy ograniczjaących bydgoskie zakole Wisły.
Każde ze zboczy posiada charakterystyczne wzgórze węzłowe.


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 16:04 zarchiwizowany
Góra stanowi wzgórze narożne. Tutaj Zbocze Fordońskie zmienia kierunek z
zachodniego na północny. Jest to południowo-wschodni narożnik Wysoczyny Świeckiej.
Z racji swego położenia stanowi wyśmienity PUNKT OBSERWACYJNY na pradolinę Wisły ?
ciągnącą się w kierunku zachodnim ku centrum Bydgoszczy, jak również Dolinę Dolnej
Wisły ? rozpoczynającą się właśnie tutaj

Jest to jednocześnie centralny punkt obserwacyjny na dolny Fordon.
Wzgórze od dawna przyciągało ciekawskich, spragnionych rozległych widoków.

Dzięki staraniom LOOP w 1933 r. założono na jej stokach Bydgoską Szkołę Szybowcową.
Szkolenie przeprowadzano, wykorzystując wzniesienia. Szybowce umieszczone na
wzgórzu, za pomocą gumowej linki nawijanej na kołowrót były stamtąd wyrzucane,
rozpoczynając lot ślizgowy, którego średni czas wynosił ok. 1 minuty. Pułap
wysokościowy lotów wynosił ok. 40 m. Do kwietnia 1939 r. wyszkolono ok. 1500
pilotów, którzy wykonali 47,5 tys. lotów, głównie na szybowcach typu Wrona-Bis oraz
Salamandra.

Po wojnie szkoła działała pod szyldem Fordońska Szkoła Szybowcowa im. Czesława
Tańskiego, do 1963 r. Sprzęt i kadrę przejął Areoklub Bydgoski, który sam z niej się
wywodził.
Szkoła wyszkoliła łącznie 5,811 tys. pilotów, z tego 4,211 tys. w okresie powojennym.
W czasie budowy Nowego Fordonu, wzgórze oraz jedno z osiedli nazwano na cześć
Szybowników. 5 czerwca 2002 r. u podnóża góry zbudowano pomnik Ikara
poświęconego "Pamięci Lotniska Fordon".

Obecnie Góra jest popularnym miejscem spacerowym. Na jej zboczu widnieje do dzisiaj
kamienny znak szkoły szybowcowej.


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 16:06 zarchiwizowany
Widoki z Góry Szybowników

I. os. Bohaterów
II. Most na Wiśle w oddali
III. os. Bajka

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 16:07 zarchiwizowany
I. Domki u podnóża góry
II. Widok na Stary Fordon ? widoczne 2 świątynie i synagoga, podobnie jak od strony
Wisły
III. Wieże kościołów w starym Fordonie

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   21.10.06, 16:09 zarchiwizowany
I. os. Tatrzańskie
II. os. Bajka

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   lars1974   27.12.06, 11:46 zarchiwizowany
Witaj Pit !
Mam prośbę, czy mógłbyś przesłać na mój mail twój adres mailowy? Mam pytanie
dotyczące twoich zdjęć a nie chcę tematu poruszać na forum. Mój adres:
lars1974@gazeta.pl
Pozdrawiam !

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   doniafocca   27.02.07, 00:12 zarchiwizowany
miło tak sobie pooglądać - cały wieczór nam upłynął na oglądaniu i wspominaniu... dobra
robota

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   izydors   08.03.07, 20:16 zarchiwizowany
Mieszkam w Fordonie od niedawna. Przyznaję, że kupując tutaj mieszkanie kierowałem
się przede wszystkim atrakcyjną ceną. Początkowo nawet byłem trochę załamany
okolicą (mieszkam na pograniczu Starego Fordonu i osiedla Nad Wisłą), lecz z czasem
zacząłem odrywać uroki tej dzielnicy. Oto efekty mojej pierwszej wycieczki nad Wisłę.

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   otomruk   09.03.07, 13:54 zarchiwizowany
izydors napisała:

> Mieszkam w Fordonie od niedawna. Przyznaję, że kupując tutaj mieszkanie kierow
> ałem
> się przede wszystkim atrakcyjną ceną. Początkowo nawet byłem trochę załamany
> okolicą (mieszkam na pograniczu Starego Fordonu i osiedla Nad Wisłą), lecz z cz
> asem
> zacząłem odrywać uroki tej dzielnicy. Oto efekty mojej pierwszej wycieczki nad
> Wisłę.
Troche namieszałem. Pisząc swojego pierwszego posta nieświadomie puściłem go z
konta żony. Przepraszam za zamieszanie.

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   otomruk   08.03.07, 21:16 zarchiwizowany
Mieszkam w Fordonie od niedawna. Przyznaję, że kupiłem tutaj mieszkanie kierując się
przede wszystkim atrakcyjną ceną. Początkowo byłem nawet trochę załamany okolicą
(mieszkam na pograniczu Starego Fordonu i osiedla Nad Wisłą), lecz zacząłem
dostrzegać uroki tej dzielnicy. Oto efekty mojego pierwszego wiosennego spaceru nad
Wisłą.

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   otomruk   08.03.07, 21:17 zarchiwizowany


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   otomruk   12.03.07, 09:33 zarchiwizowany


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   otomruk   12.03.07, 18:44 zarchiwizowany


  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   otomruk   13.03.07, 11:37 zarchiwizowany
oczyszczalnia ścieków "Fordon"

  Re: Bydgoszcz-Fordon dzielnica nad Wisłą
   pit1233   15.03.07, 22:40 zarchiwizowany
Najczęściej komentowane zdjęcia

Copyright © Agora SAO nasReklamaOchrona prywatności  Zgłoś problem lub błąd